Site Overlay

Haptonomie

De wetenschap van het voelen

Letterlijk betekent haptonomie zoiets als ‘de regels of wetten van het menselijk gevoelsleven en het aanraken.’

Hapsis = tast, gevoel, gevoelsleven, aanraken
Nomos = regels, wetten, wetmatigheden

Haptonomie gaat over voelen en de ontwikkeling van ons gevoelsleven. Voelen kunnen we allemaal en dat doen we de hele dag door. Bewust of onbewust. Met de tastzintuigen in je huid kun je allerlei indrukken van buitenaf waarnemen. Temperatuur, aanraking, vorm en structuur. Je kunt ook naar binnen voelen. Bijvoorbeeld de hoogte van je hartslag, de spanning in je lijf, of je honger hebt of dorst. Of nog een laagje dieper, je innerlijke gevoelens en emoties waarnemen. Ben je blij, boos, bang of bedroefd? Of voel je je tevreden, ongelukkig of verliefd?

Haptonomie bestudeert alle fenomenen die met het voelen te maken hebben. Kun je bijvoorbeeld je grenzen voelen en aangeven, durf je ruimte in te nemen of voel je juist geen ruimte om dat te doen? Wanneer stel je je open en waardoor sluit je, ben je erg gericht op anderen of meer op jezelf? Hoe beweeg je en hoe benader je anderen en wat doet dat met je? Hoe ga je om met gevoelens en emoties? Ben je in staat om uit te reiken naar een ander en écht contact te maken? Mag de ander jou voelen? Laat je zien wie je werkelijk bent?

Theorie Frans Veldman

De grondlegger van deze visie was Frans Veldman (1921-2010). Veldman, opgeleid als fysiotherapeut, begon zich vanaf 1942 te verdiepen in de fenomenologie van het voelen. Hij ging er vanuit dat het lichaam drager is van gevoelens.

Veldman stelt dat de oertast, de basis is van het ons gevoelsleven. De oertast was oorspronkelijk gericht op bescherming en overleving. De gevoelservaringen vanuit onze oertast maakten het mogelijk om te anticiperen op de omgeving. Dit vermogen om te anticiperen, vanuit een intuïtief weten, was de basis voor de ontwikkeling van de rede, wat uiteindelijk heeft geleid naar de ontwikkeling van Bestaan naar Zijn, van overleven naar (be)leven.

Deze ontwikkelingen zorgden ervoor dat er een bewustzijn van het gevoelsleven ontstond. Vanuit dit gevoelsbewustzijn is de mens in staat om zich als authentiek individu te presenteren, te laten zien wie hij werkelijk is. In zijn eigen specifieke houding, gebaren en mimiek.

Voor een volledige ontwikkeling van het gevoelsleven heeft de mens affectieve bevestiging nodig. Bevestiging voor zijn aanwezigheid als mens. Bovenal bevestiging voor zijn eigen identiteit en authenticiteit, een bekrachtiging van wie hij werkelijk is. Dit is volgens Veldman een voorwaarde voor de ontplooiing van het vermogen van affectief contact en liefhebben.

De mens wordt in de haptonomie gezien als een geheel. Waarbinnen lichaam, geest en het gevoelsleven te onderscheiden zijn, maar niet van elkaar los gezien kunnen worden. Pas wanneer deze aspecten zich harmonieus ontwikkeld zijn, ervaart de mens zichzelf als een geheel, een gevoel van compleet zijn.

Meer weten? Ga naar de pagina Haptotherapie of Haptonomie en massage.

Scroll Up